Debaty sejmoweIV Kadencja

Interpelacja w sprawie utworzenia wojewódzkich kolegiów skarbowych

   Szanowny Panie Ministrze! W dniu 1 września 2003 r. weszły w życie przepisy dotyczące utworzenia wojewódzkich kolegiów skarbowych, w związku z czym utworzono urzędy skarbowe do spraw obsługi dużych podmiotów gospodarczych. Jako zaplecze kadrowe dla tych urzędów przewidziano dotychczasowe urzędy i izby skarbowe oraz urzędy kontroli skarbowej. Największy odpływ kadry odnotować można w urzędach kontroli skarbowej, w których przeniesienia dokonywane są w trybie przymusowym. Uwagi wymaga, iż w chwili przekazania podmiotów gospodarczych pomiędzy urzędami skarbowymi, w jednostkach przekazujących nastąpi pomniejszenie liczby obsługiwanych przez nie podmiotów, za czym nie idą w ślad ruchy kadrowe polegające na przekazaniu pracowników. Chciałbym wskazać, że do zakresu działania urzędów kontroli skarbowej ostatnią nowelizacją zostały dopisane dodatkowe zadania związane z wydatkowaniem środków państwowych oraz unijnych. Wobec powyższego w ostatecznym kształcie zadania kontroli skarbowej we wspomnianym zakresie, tj. gospodarowania środkami publicznymi (budżetowymi), dotyczą:    - kontroli celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi oraz środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych, podlegającymi zwrotowi,    - kontroli wywiązywania się z warunków finansowania pomocy ze środków unijnych,    - kontroli prawidłowości przekazywania środków własnych do budżetu Unii Europejskiej,    - certyfikacji i wydawania deklaracji zamknięcia pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej,    - badania celowości w czasie podejmowania decyzji i zgodności z prawem wykorzystania i rozporządzania mieniem państwowym, a w szczególności ujawnianie niedoborów, a także innych szkód w tym mieniu,    - badania wykorzystania mienia otrzymanego od Skarbu Państwa w celu realizacji zadań publicznych oraz prawidłowości prywatyzacji mienia Skarbu Państwa,    - kontroli rzetelności wypełniania zobowiązań wynikających z udzielonych przez Skarb Państwa poręczeń i gwarancji,    - kontroli zgodności wykorzystania środków, których spłatę poręczył lub gwarantował Skarb Państwa, z ich przeznaczeniem,    - badania przestrzegania przez rezydentów i nierezydentów ograniczeń i obowiązków określonych w przepisach prawa dewizowego oraz warunków udzielonych na ich podstawie zezwoleń, zezwoleń dewizowych i zezwoleń na prowadzenie działalności kantorowej.    Wyżej wskazany zakres kontroli realizowany był przez wydziały kontroli budżetowej, które w porównaniu do pozostałych wydziałów kontrolnych posiadały najmniejszą liczbę zatrudnionych. Wskutek przeprowadzonej akcji przymusowych przeniesień redukcje dotknęły również te wydziały przy jednoczesnym zwiększeniu zadań. Biorąc pod uwagę ilość samych jednostek samorządu terytorialnego korzystających z różnego rodzaju środków pochodzących z budżetu państwa, funduszy celowych czy środków unijnych oraz możliwości urzędów kontroli skarbowej, nasuwa się wniosek, że państwo traci możliwość sprawowania efektywnej kontroli nad sposobem wykorzystania tych środków. Jako zrozumiałe można przyjąć przesunięcie części pracowników, którzy zajmowali się kontrolą zagadnień podatkowych w związku z utworzeniem nowych urzędów skarbowych, lecz za całkowicie niezrozumiałe przyjąć należy przesuwanie pracowników zajmujących się zagadnieniami związanymi z gospodarowaniem środkami publicznymi, majątkiem państwowym oraz ich wykorzystaniem. Za niezrozumiałe należy uznać takie postępowanie szczególnie w sytuacji, kiedy zagadnienia te w ogóle nie wchodzą w zakres działania tworzonych urzędów skarbowych.    Od 01.05.2004 r. Polska stanie się członkiem Unii Europejskiej, a w konsekwencji do naszej gospodarki skierowane zostaną środki, których niewłaściwe wykorzystanie spowoduje konieczność ich zwrotu. W tej sytuacji konieczne się stanie wykonywanie znacznie większej liczby kontroli prowadzonych na każdym etapie, tj. weryfikacji wniosku, bieżącego nadzoru nad wykorzystaniem poszczególnych transz oraz kontroli końcowej. Zaznaczyć należy, że tylko taka procedura kontrolna będzie zgodna z wymaganiami UE. Do czynienia mamy zatem ze wzrostem zadań w tym zakresie, przy jednoczesnym pozbywaniu się wykwalifikowanej kadry i przesuwaniu jej do innych działań. Oczywiste jest, że każde takie działanie wpływa na efektywność i sprawność czynności kontrolnych. W każdym przypadku muszą zaistnieć okresy adaptacyjne, choćby tylko w celu zapoznania się z obowiązującymi przepisami. Za nierozsądne należy uznać przesunięcia pomiędzy wydziałami czy urzędami, ponieważ ani podatki, ani środki publiczne nie będą przez jakiś okres czasu efektywnie kontrolowane.    Faktem przemawiającym za wstrzymaniem wprowadzanej tzw. reformy jest także to, że z dniem 1.01.2004 r. weszły w życie przepisy wprowadzające dwuinstancyjność postępowania w sądownictwie administracyjnym.    Bezpośrednią konsekwencją powstania specjalnych urzędów skarbowych jest również powstanie szeregu uciążliwości dla podlegających im podmiotów gospodarczych. Jak wynika z opublikowanych map zasięgu urzędów, podmiot, który mógł załatwić sprawę w miejscu swojej siedziby, będzie musiał udać się do urzędu odległego, w skrajnych przypadkach, o 200 km. Nawet jeżeli przyjmiemy, że w takim przypadku w podróż uda się urzędnik, liczyć się należy z koniecznością ponoszenia kosztów delegacji. Pytanie, jakie nasuwa się w tym miejscu, to gdzie tu mamy do czynienia z oszczędnością środków publicznych, potanieniem administracji i przyjaznym stosunkiem do przedsiębiorczości. Zaznaczyć należy, że tzw. duży podmiot będzie podlegał urzędowi skarbowemu wg miejsca prowadzenia działalności, specjalnemu urzędowi skarbowemu oraz urzędowi celnemu w przypadku podatku akcyzowego.    W związku z powyższym zapytuję:    1. Jakie przesłanki przemawiają za opisaną wyżej reformą i co ma na celu ta reforma?    2. W jakim celu pracowników dokonujących kontroli budżetowych na zasadzie przymusu przenosi się do urzędów skarbowych, które tego typu tematyką się nie zajmują?    3. Kiedy zostanie wprowadzone jednoinstancyjne postępowanie administracyjne i jakie funkcje będą miały do spełnienia izby skarbowe?    4. Jak wygląda stan wyposażenia specjalnych urzędów skarbowych w sprzęt komputerowy, konieczne oprogramowanie?    5. W jaki sposób rozwiązano zagadnienie dostępności urzędów do sieci telefonicznych i internetu?    6. Kiedy zostaną wstrzymane ˝cięcia ekonomiczne˝ skutkujące, utrudniające urzędnikom skarbowym dostęp do dzienników ustaw, monitorów, orzecznictwa i literatury fachowej?    7. Jaki wpływ na finansowanie funkcjonujących jednostek będą miały wydatki na tworzenie nowych jednostek?    Poseł Jacek Falfus    Warszawa, dnia 2 stycznia 2004 r.