Debaty sejmoweIV Kadencja

Interpelacja w sprawie interpretacji przepisu art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych

   W ostatnich czasach zwróciło się do mnie wiele podmiotów gospodarczych zaniepokojonych zmianami wprowadzonymi w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, a dotyczącymi skutków podatkowych w przypadku zbycia w formie wniesienia do spółki wkładu niepieniężnego w postaci prawa majątkowego lub nieruchomości (inwestycje). Wątpliwości te wynikają z dość niejednoznacznego przepisu art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. w związku z jej art. 16 ust. 1 pkt 8a.    Przepisy art. 14 ustawy (szczególnie ust. 5) wskazują, że w razie wniesienia do spółki, w ramach aportu (wkładu niepieniężnego), np. gruntu, prawa wieczystego użytkowania gruntu, inwestycji rozpoczętej, udziałów lub akcji innej spółki u wspólnika wnoszącego taki aport powstaje przychód podatkowy ˝z odpłatnego zbycia nieruchomości, praw majątkowych i innych rzeczy˝, przy czym nie jest jasno określony moment powstania tego przychodu. Nadto przychód ten należy ustalić w wysokości rynkowej wartości wnoszonych jako aport wymienionych składników mienia.    Przychód podatkowy w momencie zbycia (wniesienia aportu) natomiast nie powstaje, jeżeli przedmiotem aportu są środki obrotowe, środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 15 ust. 5. Gdy te składniki mienia są przedmiotem aportu, przychód podatkowy powstaje dopiero w momencie zbycia udziałów (akcji) objętych w zamian za nie (art. 16 ust. 1 pkt 8a ustawy). Powyższe zróżnicowanie momentu powstania przychodu podatkowego - tylko ze względu na przedmiot aportu - wobec pozostawienia bez zmiany przepisu art. 16 ust. 1 pkt 8a ustawy faktycznie prowadziłoby do dwukrotnego opodatkowania dochodu, gdy przedmiotem aportu są składniki mienia, od których nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych: raz - w momencie ich wniesienia w zamian za objęte udziały (akcje) i drugi raz - w momencie zbycia tych udziałów (akcji). Gdy przedmiotem aportu są składniki mienia, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, nie powstaje przychód podatkowy w momencie wniesienia aportu, zaś dochód do opodatkowania powstaje dopiero w momencie zbycia udziałów objętych w zamian za ten aport.    W związku z powyższym uprzejmie proszę pana premiera o odpowiedź na pytanie: Czy przepis art. 14 ust. 1 będzie miał zastosowanie w przypadku, gdy przedmiotem aportu niepieniężnego będą inne składniki mienia, niż wymienione w ust. 5 artykułu?    Jeżeli odpowiedź na pierwsze pytanie byłaby pozytywna, proszę o odpowiedź na kolejne pytania:    2. Jakie jest uzasadnienie zróżnicowania sytuacji prawnopodatkowej podatników ze względu na przedmiot aportu?    3. Jakie jest uzasadnienie dwukrotnego opodatkowania tego samego dochodu podatników wnoszących aport w formie składników mienia niepodlegającego amortyzacji; dwukrotnie opodatkowany dochód to różnica: raz - między rynkową wartością aportu (co odpowiada nominalnej wartości objętych w zamian udziałów albo akcji) a rzeczywistym ksztem nabycia składników mienia stanowiących aport, w momencie wniesienia aportu i drugi raz - między nominalną wartością udziałów albo akcji objętych w zamian za aport a znowu rzeczywistym kosztem nabycia składników mienia stanowiących aport?    4. Jakie działania i kiedy zamierza podjąć rząd, aby w takim przypadku uniknąć dwukrotnego opodatkowania tego samego dochodu u tego samego podatnika, co pozostawałoby w jaskrawej sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego, niedopuszczającą różnicowania obciążeń podatkowych podatników dokonujących takich samych czynności (wnoszenie aportu) tylko ze względu na przedmiot aportu?    Poseł Romuald Ajchler    Warszawa, dnia 26 kwietnia 1999 r.